British Masala

Jakie jest w Twojej opinii najbardziej popularne danie indyjskie? Może to Tandoori Chicken Masala? Może pyszne Samosy? Może sporządzane na tysiące sposobów Curry? A może popularny niemalże na całym świecie Chicken Tikka Masala? Może? Raczej nie. Tak jak w pierwszych trzech przypadkach zapewne masz rację, w ostatnim grubo się mylisz. Bowiem kurczak Tikka Masala, to jedno z najbardziej brytyjskich dań pod słońcem.

Dlaczego to takie zadziwiające? O brytyjskości tego dania w zasadzie nie świadczy zupełnie nic. Ani nazwa, ani składniki, ani użyte przyprawy, ani sposób przygotowywania czy nawet sposób podawania. Chicken Tikka Masala, na wskroś nie brytyjska potrawa, ma jednak z Wielką Brytanią o wiele więcej wspólnego niż mogłoby się wydawać. Zawdzięcza jej nie tylko popularność ale, co o wiele ważniejsze, samo swoje istnienie.

Jak w przypadku większości dań nie da się ustalić dokładnej daty powstania i tej potrawy. Można natomiast ustalić z laboratoryjną dokładnością okoliczności oficjalnej jej nobilitacji do rangi narodowej potrawy Wielkiej Brytanii. 21 kwietnia 2001 roku, urzędujący wówczas brytyjski minister spraw zagranicznych, Robin Cook, ogłosił, że Kurczak Tikka Massala jest obecnie prawdziwą narodową brytyjską potrawą (Chicken Tikka Massala is now a true British national dish (…) – https://www.theguardian.com/world/2001/apr/19/race.britishidentity). Postawił w ten sposób kropkę nad i w procesie, który rozpoczął się najprawdopodobniej pół wieku wcześniej. Najprawdopodobniej, gdyż jak wspomniałem pewności nie ma.Tak samo jak nie ma pewności gdzie pierwszy raz ją podano.

Wiele restauracji w Wielkiej Brytanii twierdzi (…), że to u nich wynaleziono kurczaka tikka masala. Można przypuszczać jedynie, że potrawa z pewnością pojawiła się między rokiem 1950 a 1970. (https://pl.wikipedia.org/wiki/Kurczak_tikka_masala)

Niepewności czasu i miejsca powstania Kurczaka Tikka Masala, towarzyszy również niepewność przepisu. Nie ma bowiem jednego, ściśle określonego sposobu przygotowywania: Podczas badań znaleziono 48 różnych receptur (…) (https://pl.wikipedia.org/wiki/Kurczak_tikka_masala). To tak jakby szukać oficjalnego przepisu na bigos czy pomidorową. Jedyna różnica polega na tym, że Tikka Masala jest potrawą stosunkowo młodą, której korzenie związane są z żywieniem restauracyjnym. Także w odróżnieniu od Polskich evergreenów nie da się źródeł tej potrawy zlokalizować w tradycjach ziemiańskich czy plebejskich Zjednoczonego Królestwa. Nie wiem też czy obecnie Brytyjczycy traktują ją jako danie domowe. Jedno jest pewne, zarówno skład jak i sposób przygotowania kurczaka Tikka Masala związany jest ściśle z kolonialną historią Wielkiej Brytanii i można ją znaleźć w menu większości wyspiarskich pubów, barów czy restauracji.

Okazja na przygotowanie kurczaka Tikka Masala nadarzyła się po ostatniej gwiazdce, gdy w moim domu pojawiła się nowa książka kucharska. Prezent od mojej, mieszkającej w Anglii siostry, Classic Recipe Collection by Sainsbury’s. Książka ta jest zbiorem przepisów na większość najbardziej popularnych w Wielkiej Brytanii dań restauracyjnych. Nie zastanawiałem się ani chwili, jaką potrawę w pierwszej kolejności przygotuję, czerpiąc z przepisów zawartych w tej książce.

500 g filetu z piersi kurczaka
½ łyżeczki chili
1 łyżka soku z cytryny
100ml jogurtu
5cm kawałek świeżego imbiru, obranego i startego
4 łyżeczki garam masala
2 łyżki oleju roślinnego
2 cebule, obrane i cienkie plasterki
3 ząbki czosnku, obrane i drobno posiekane
1 łyżeczka papryki
400 g krojonych pomidorów w soku pomidorowym (z puszki)
4 łyżki sosu sojowego
3 łyżki śmietany 36% (double cream)
kilka gałązek posiekanej, świeżej kolendry
ryż

Pokroić kurczaka na średnie kawałki i umieścić w misce. Dodać chili, sok z cytryny, jogurt, połowę imbiru i 1 łyżeczkę garam masala. Dobrze wymieszać. Przykryć i wstawić do lodówki co najmniej na godzinę. Najlepiej na noc. Rozgrzać grill do wysokiej temperatury (może być patelnia grillowa lub zwykła bić kawałki kurczaka na patyczki do szaszłyków. Grillować kawałki kurczaka po 5 minut z każdej strony, aż uzyskają złotawy kolor. o grillowaniu zdjąć kurczaka z patyków. Rozgrzać oliwę w dużym garnku i podsmażyć cebulę na średnim ogniu przez 10 minut, aż się zarumieni. Wymieszać z czosnkiem i pozostałym imbirem. Dusić przez 1 minutę. Wymieszać z papryką i pozostałą garam masalą i smażyć przez około 1 minutę. W międzyczasie ugotować ryż zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Wlać pomidory wraz z sokiem na patelnię, dodać sos sojowy. Zmniejszyć ogień i gotować przez 5 minut, aż lekko zgęstnieje. Dodać śmietanę i dodać kawałki kurczaka. Gotować na wolnym ogniu przez 1 minutę, a następnie wymieszać z połową kolendry. Podawać kurczaka z ryżem i udekorować pozostałą kolendrą.

Kawałków kurczaka nie trzeba grillować. Można usmażyć je porcjami na patelni. Na suchej lub z odrobiną masła. Albo oleju.

Przepis pochodzi z ksiązki Classic Recpe Collection by Sainsbury’s, s. 82.

Zamknij teraz oczy. Spróbuj sobie przypomnieć aromaty imbiru, kolendry, garam masali, chilli, czosnku. Najpierw po kolei. Powoli delektuj się ich wyrazistością.Postaraj się chwilę później połączyć je i poddać eksplozji, powstałej w ten sposób mieszanki. Nie sposób ją opisać. To kwintesencja indyjskiej kuchni, indyjskiego barokowego przepychu i wielobarwności. Wsłuchaj się w emocje jakie wywołuje w Tobie sama myśl o orgii wszystkich zmysłów, jaką potrafi wywołać ten zestaw. Pozwól się im porwać i oderwać na chwilę w jedyną w swoim rodzaju, egzotyczną harmonię. Harmonię zapachu, smaku i wyglądu.

Kurczak Tikka Masala nie pozwala o sobie zapomnieć. Sam jadłem tę potrawę kilka razy w życiu i za każdym razem wywierała na mnie tak duże wrażenie, że czekałem tylko na bodziec, który pchnął by mnie do napisania o niej choćby kilku słów.Problem polega tylko i włącznie na tym, że Chicken Tikka Masala należy do tych dań, o których powinno się jak najmniej pisać. Poza samym przepisem szkoda w zasadzie czasu i energii na trwonienie słów. Danie to powinno się jedynie robić i jeść. Delektować się nim lub żarłocznie pochłaniać. To bez znaczenia. Tikka Masala nie wymaga specjalnego traktowania. Poza jednym. Poza zachwytem.

  • Kurde, mam awersję do indyjskiej kuchni, nie mogę się przekonać do tych potraw które żebyś nie wiem jak sie starał człowieku będą wyglądały jakby już ktoś je jadł.

    • Hahahaha 🙂 Prawda 😀 Takie doświadczone są te dania. A ja dodam, że z każdym razem, gdy mam okazję spróbować cokolwiek innego z kuchni związanej z indyjską to kończy się to fiaskiem. Tylko kurczak tikka masala mnie powala 😛 Pozdrawiam!

  • Twój wpis brzmi tak zachęcająco, że nic tylko zakasać rękawy i dusić kurczaka:-) Znaczy się smażyć:-)

    • Hahahaha! Dusić kurczaka 😀 😀 Genialne ) Dziękuję i czekam na opinię 🙂